Pewnie zauważyliście, że wyjątkowo nie było nas widać podczas ostatniej sesji Rady Miasta Krosna. Nie oznacza to jednak, że Fundacja Pasjonauci zrobiła sobie przerwę od działalności. Wręcz przeciwnie.
Przełom września i października był dla nas wyjątkowo intensywny. Prezes Fundacji Piotr Dymiński uczestniczył w Zlocie Fanek i Fanów Jawności, a następnie (od 30.09 do 01.10) w szkoleniu organizowanym przez Fundację im. Stefana Batorego w Pruszkowie. 2 października Gabriela Pawłowska uczestniczyła w spotkaniu akcji Masz Głos. Do tego rozpoczynamy właśnie nowy projekt „StatON”, o którym już wkrótce opowiemy Wam więcej.
„Trzymajmy się razem” – relacja ze zlotu
Spotkanie otworzyła rozmowa „Trzymajmy się razem” Katarzyny Batko-Tołuć z Ewą Kulik-Bielińską.
To był mocny początek. Ewa Kulik-Bielińska, związana w przeszłości z Komitetem Obrony Robotników (KOR), opowiadała o doświadczeniach walki o Prawa Człowieka i obywatelskie w czasach, gdy samo angażowanie się w takie działania wymagało odwagi i wiązało się z realnym ryzykiem.
Dla osób zajmujących się dziś jawnością, kontrolą obywatelską czy prawami człowieka to ważna lekcja. Czasy się zmieniają, zmieniają się narzędzia, przepisy i problemy, z którymi się mierzymy. Ale potrzeba zaangażowania obywateli pozostaje.
Działalność społeczna potrafi być trudna. Kolejny wniosek o informację publiczną, kolejne pytanie do urzędu, odmowa albo próba zniechęcenia. Czasami można mieć poczucie, że człowiek jest z tym wszystkim sam, dlatego dobrze raz na jakiś czas spotkać ludzi, którzy robią podobne rzeczy.
Jawność, prawa człowieka i… RODO
Podczas Zlotu nie zabrakło oczywiście tematów bardzo praktycznych. Jednym z nich była od lat powracająca kwestia relacji między prawem do informacji publicznej a ochroną danych osobowych, czyli RODO.
To temat szczególnie istotny dla osób działających lokalnie. RODO bardzo często pojawia się bowiem jako argument przy (nie)udostępnianiu informacji dotyczących funkcjonowania instytucji publicznych. Tyle że ochrona danych osobowych i prawo do informacji publicznej nie są zasadami, które można po prostu przeciwstawić sobie na zasadzie „albo jawność, albo RODO”, to dwa prawa, które trzeba wyważyć. Jak to zrobić? Temu poświęcona była nasza dyskusja.
Trzeba wiedzieć, co rzeczywiście podlega ochronie, co jest informacją publiczną, jakie dane można zanonimizować, a kiedy powoływanie się na RODO jest po prostu nieuzasadnione. To wiedza, którą można później wykorzystać w bardzo konkretnych sprawach, również w Krośnie!
Szymon Osowski i praktyka działania
Ważnym punktem programu była także prelekcja Szymona Osowskiego, prezesa Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska. To właśnie takie wystąpienia są dla nas szczególnie cenne: pokazują nie tylko przepisy czy teorię, ale przede wszystkim jak skutecznie korzystać z narzędzi kontroli obywatelskiej.
Bo działalność watchdogowa nie polega na tym, żeby dla samego pytania zadawać urzędnikom pytania. Chodzi o to, żeby wiedzieć dlaczego pytamy, czego chcemy się dowiedzieć i co z uzyskaną odpowiedzią możemy zrobić.
„Drzewo Reagowania”
Część punktów programu odbywała się równolegle, wiec nie sposób było skorzystać ze wszystkiego. Spośród sesji praktycznych Piotr Dymiński wybrał prezentację Pauliny Warachim (Zielone Kujawy) i Justyny Nowak (Fundacja ToPole), które przedstawiły projekt „Drzewo Reagowania”.
To przykład bardzo konkretnego podejścia do działania obywatelskiego: jak przejść od zauważenia problemu do właściwej reakcji, jakie kroki można podjąć i jak wykorzystać dostępne narzędzia.
Dla nas to szczególnie interesujące również dlatego, że w Krośnie temat zieleni, obrony drzew i sposobu zarządzania przestrzenią miejską jest jednym z głośniejszych. Wystarczy wspomnieć działania mieszkańców na rzecz obrony drzew wzdłuż kolejnych ulic przeznaczonych pod topór: Paderewskiego, Staszica i Wojska Polskiego.
Po co nam takie spotkania?
Zlot Fanek i Fanów Jawności to nie tylko wykłady i warsztaty. To także możliwość spotkania ludzi z całej Polski, którzy zajmują się jawnością, Prawami Człowieka, kontrolą społeczną, lokalnymi problemami swoich społeczności ,czy dziennikarstwem obywatelskim. Tak! W zlocie brała udział liczna reprezentacja przedstawicieli lokalnych mediów, w tym „Jawny Lublin”!
Ze wszystkich spotkań na przełomie września i października wracamy z wiedzą, nowymi kontaktami i pomysłami!
A przede wszystkim z przypomnieniem, że działalność obywatelska ma sens wtedy, gdy ludzie nie zostają ze swoimi problemami sami. Dlatego hasło „Trzymajmy się razem” jest chyba najlepszym podsumowaniem!
Do zobaczenia na kolejnej sesji.
Już wkrótce, więcej o „StatON”!