Nieśmiertelnik żołnierza z Łęk Dukielskich odnaleziono w Normandii. Pamiątka zostanie przekazana rodzinie. Dzięki Prywatnemu Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych znane są szczegóły życiorysu bohatera tej historii.
Takie historie zdarzają się naprawdę rzadko! Wszystko zaczęło się od wpisu młodego Francuza, który podczas poszukiwań z wykrywaczem metalu na polach Normandii natrafił na srebrną bransoletkę – nieśmiertelnik polskiego żołnierza. Na znalezisku widniały czytelne dane: „FR. KRĘŻAŁEK ŁĘKI – KROSNO POLISH ARMY IN BRITAIN”. Znalazca zaczął szukać kontaktu z osobami, które mógłby udzielić mu więcej informacji o „Krężałku spod Krosna”.
Informacja szybko obiegła Internet i wzbudziła duże zainteresowanie. Dzięki temu udało się ustalić, że właścicielem nieśmiertelnika był kapitan Franciszek Krężałek z Łęk Dukielskich. Jak relacjonuje Lesław Wilk, z Prywatnego Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie, natychmiast skontaktował się ze znalazcą, ponieważ okazało się, że chodzi o jego krewnego.
Lesław Wilk jest wybitnym badaczem lokalnej historii i wojennych losów. W tym kierował działaniami, które doprowadziły do wydobycia zapomnianego wraku samolotu z rumuńskim pilotem na pokładzie.
Nic dziwnego, że Lesław Wilk ustalił też losy Franciszka Krężałka. Wkrótce kontakt z Hektorem, młodym Francuzem, który dokonał odkrycia, nawiązał również syn śp. kapitana Krężałka. Znalazca zadeklarował chęć osobistego przekazania pamiątki potomkowi żołnierza. Do spotkania ma dojść latem w Prywatnym Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie, gdzie historia nieśmiertelnika zatoczy pełne koło.
Odnalezienie „nieśmiertelnika” mogło sugerować, że Franciszek zginął w walkach w Normandii. To jednak nieprawda. Lesław Wilk zamieścił na stronach Muzeum solidnie opracowany biogram Franciszka Krężałka zatytułowany „Z Łęk (Dukielskich) do Wilhelmshaven”. W pliku znajdziecie mnóstwo informacji, szczegółów, fotografii i dokumentów!
Z zebranych informacji dowiadujemy się miedzy innymi, że Franciszek Krężałek po walkach we wrześniu 1939 ewakuował się na Węgry gdzie został internowany. Następnie przedostał się do Francji skąd też musiał ewakuować się w dramatycznych okolicznościach po błyskawicznej klęsce, jaką hitlerowcy zadali Francuzom w 1940 roku.
W wielkiej Brytanii zdobywał dalsze wykształcenie wojskowe oraz dołączył do formowanej w Szkocji 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka.
W czasie alianckiej inwazji w sierpniu 1944 r. kpt. Franciszek Krężałek był oficerem Dowództwa Zaopatrywania 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. Pełnił jedną z najbardziej krytycznych funkcji, odpowiadał za gospodarkę paliwową 1 Dywizji Pancernej.
Chociaż jego bransoletka („nieśmiertelnik”) została w Normandii, to on sam przeszedł cały szlak bojowy dywizji aż do Wilhelmshaven.
Biogram opisuje obawy Franciszka o rodzinę, wspomina trudne losy jego żony zesłanej w głąb ZSRR oraz relację bohatera z komunistycznym reżimem po powrocie do kraju. Został poddany inwigilacji przez Urząd Bezpieczeństwa jako potencjalny szpieg i wróg ustroju.
Losy Franciszka Krężałka i historia jego rodziny są odbiciem dramatu polskiego narodu z okresu II wojny światowej i losu bardzo wielu żołnierzy.
Prywatne Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie to prywatna placówka muzealna poświęcona historii militarnej Podkarpacia z lat 1914–1945. Zostało założone w 2003 roku i gromadzi około 2 tysięcy eksponatów związanych głównie z I i II wojną światową.
O samym Prywatnym Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych pisaliśmy wielokrotnie:
W muzeum można zobaczyć m.in. broń, umundurowanie żołnierzy, szczątki samolotów oraz wystawy tematyczne dotyczące ważnych wydarzeń z regionu, takich jak bitwa dukielska czy wrzesień 1939 roku. Część ekspozycji znajduje się także w oryginalnym schronie przeciwlotniczym z czasów II wojny światowej.
Muzeum mieści się przy ul. Czajkowskiego 92 w Krośnie i jest jedną z ciekawszych lokalnych atrakcji historycznych regionu.