Minął miesiąc od nieuzyskania przez prezydenta Piotra Przytockiego absolutorium za wykonanie budżetu za 2025 rok. Prezydent nie otrzymał też wotum zaufania radnych. Do sprawy odniósł się w kolejnym wywiadzie w mediach. Wcześniej burzliwą dyskusję wywołał fakt skomentowania sprawy przez posłankę Joannę Frydrych.
Nietypowe wyniki przy nieobecności dwójki radnych
Co się wydarzyło? Podczas sesji absolutoryjnej, Rada Miasta najpierw zatwierdziła sprawozdanie finansowe oraz wykonanie budżetu za 2025 rok. To głosowanie wymagające tzw. „zwykłej większości głosów”. Wystarczy, że na sali jest więcej niż połowa radnych, a z tego ponad połowa zagłosuje „za”, a uchwała zostaje przyjęta. Tak wydarzyło się w tym przypadku.
Chwilę później, ci sami radni nie udzielili jednak Prezydentowi Piotrowi Przytockiemu absolutorium z tytułu wykonania budżetu. To nie oznacza, że nagle zmienili zdanie. Głosowanie w sprawie absolutorium jest trudniejsze, wymaga bezwzględnej większości. Co to oznacza? Uchwała zostaje przyjęta wtedy, gdy poprze ją więcej niż połowa wszystkich radnych. W Krośnie oznacza to wymóg co najmniej 11 głosów.
Tymczasem „za” było jedynie 8 radnych, 1 był przeciw, a aż 10 wstrzymało się od głosu.
Na sali zabrakło Anny Galert i Piotra Grudysza, ale ich głosy nie zmieniłyby wyniku. Gdyby poparli absolutorium, to nadal prezydentowi brakowałoby jednego głosu. I nie ma tu znaczenia, że tylko jeden radny (Gabriel Zajdel) był przeciw.
Prezydent nie uzyskał także wotum zaufania od radnych.
To niewiele zmienia
Brak absolutorium i brak wotum zaufania niewiele zmieniają w obecnej sytuacji Krosna. Prezydent nadal może pełnić swoją funkcję. Sytuacja z czerwcowej sesji jedynie potwierdziła brak stabilnej większości, która popierałaby prezydenta w Radzie Miasta.
Uwaga, bo to ważne! Rada Miasta nie podjęła uchwały o udzieleniu absolutorium. Nie oznacza to jednak, że podjęła uchwałę o nieudzieleniu absolutorium. Pod głosowanie trafił wyłącznie projekt uchwały o jego udzieleniu, który nie uzyskał wymaganej większości. W obowiązującym stanie prawnym nie można utożsamiać nieprzyjęcia uchwały o udzieleniu absolutorium z podjęciem uchwały przeciwnej.
Projektu takiej uchwały nie przedstawiono pod głosowanie. Zatem nie została przyjęta ani uchwała o udzieleniu, ani o nieudzieleniu absolutorium.
Co więcej, rozkład głosów w Radzie Miasta pokazuje, że obecnie żadna z tych uchwał nie ma większych szans na uzyskanie wymaganej większości. Z jednej strony brakuje głosów do udzielenia absolutorium, z drugiej – nie widać również większości zdolnej do przyjęcia uchwały o jego nieudzieleniu. W efekcie rada pozostaje w swoistym impasie, w którym potrafi zablokować rozstrzygnięcie, ale nie jest w stanie wypracować większości dla żadnego z dwóch możliwych stanowisk.
Opinia RIO nie jest wiążąca
Zwolennicy Prezydenta podkreślają, że brak jest solidnych zarzutów, które uzasadniałyby brak absolutorium. Wskazują, że Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) pozytywnie zaopiniowała wykonanie budżetu. W ostatnich dniach Prezydent Piotr Przytocki udzielił obszernego wywiadu dla TV Obiektyw, w którym także przywołuje ten argument podkreślając opinię RIO.
Ale to nie jest tak, że radni musza zatwierdzić opinię RIO. Pozytywna opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej ma istotne znaczenie, jednak nie wiąże radnych przy podejmowaniu decyzji o udzieleniu absolutorium. To Rada Miasta jest organem właściwym do dokonania ostatecznej oceny wykonania budżetu i każdy radny podejmuje w tym zakresie samodzielną, suwerenną decyzję.
Radny może argumentować, że formalnie prawidłowe wykonanie budżetu było efektem nie tyle trafnego planowania, ile ciągłego dostosowywania budżetu do zmieniającej się sytuacji poprzez kolejne uchwały zmieniające (praktycznie na każdej sesji).
Trzeba też przypomnieć, że w głosowaniu dominowały nie głosy przeciw, lecz głosy „wstrzymujące się”. Taki wynik może świadczyć o tym, że część radnych nie chciała poprzeć absolutorium, ale jednocześnie nie była gotowa wyrazić zdecydowanego sprzeciwu wobec sposobu wykonania budżetu. I takiego sprzeciwu wobec wykonania budżetu Rada nie wyraziła, bo nie została podjęta uchwała o nieudzieleniu absolutorium
Posłanka staje w obronie: „nie liczyły się lata pracy”
W obronie Prezydenta wystąpiła Joanna Frydrych, Posłanka KO. Poniżej wpis posłanki na serwisie społecznościowym:
Posłanka atakuje radnych za sposób głosowania, a wśród argumentów pada, że „nie liczyły się lata pracy”. I to prawda. Dokładnie tak jest. Absolutorium jest przyznawane za jeden, ostatni rok, a nie za dwie dekady pracy. Osiągniecia sprzed 5 czy 10 lat nie oznaczają, że radni już zawsze zobowiązani są do udzielania absolutorium. To, że ktoś wyraził w głosowaniu pogląd odmienny od poglądu posłanki, nie znaczy, że nie kieruje się troską o Krosno, lub jest nieobiektywny.
Pani poseł ma natomiast rację, że absolutorium to nie „konkurs sympatii”. Procedura „udzielenia absolutorium” służy ocenie wykonania budżetu i gospodarki finansowej. Dlatego nie powinna być wykorzystywana do oceny innych obszarów działalności prezydenta, takich jak migracje ludności (wyludnianie Krosna), ochrona (albo wycinki) zieleni, gospodarka odpadami czy szeroko rozumiane kierunki rozwoju miasta. To są kwestie związane bardziej z wotum zaufania, którego zresztą radni nie udzielili prezydentowi.
Niepokojące podejście do jawności
Prezydent Piotr Przytocki podsumował w wywiadzie dla telewizji, że obecna sytuacja przypomina jego pierwszą kadencję, gdy dla niemal każdej decyzji musiał szukać większości w podzielonej Radzie. Niestety padły słowa, że ustalenia nie zapadają na jawnych sesjach, które są transmitowane. Prezydent powiedział, że do ustaleń dochodzi miedzy innymi w komisjach, które mogą być nagrywane/transmitowane, ale większość radnych temu się sprzeciwia.
Zdaniem Prezydenta, ustalenia mają też zapadać na innych spotkaniach, np. w Klubach Radnych, a to są już gremia niejawne, do których obywatele nie mają dostępu.
Z mocy ustawy, działania Rady Miasta są jawne. Tymczasem wypowiedź prezydenta sugeruje, że faktyczne ustalenia mogą zapadać mniej jawnie, poza społeczną i obywatelską kontrolą.