Krosno realizuje jedną z największych inwestycji kulturalno-społecznych w swojej historii. Projekt rewitalizacji zabytkowego Pałacu Kaczkowskich, zlokalizowanego w parku przy ul. Piastowskiej, zakłada stworzenie nowoczesnego, wielofunkcyjnego kompleksu edukacyjno-kulturalnego o znaczeniu regionalnym.
Inwestycja pod nazwą „Przestrzeń nauki, kultury i sztuki w Krośnie” obejmuje zarówno modernizację historycznego obiektu, jak i jego rozbudowę. W ramach projektu powstanie nowy budynek muzealny, połączony z pałacem podziemną przewiązką. Całość stworzy spójny kompleks umożliwiający prowadzenie szerokiego spektrum działań skierowanych do różnych grup społecznych i wiekowych.
Kawiarnia i warsztaty
Kluczowym elementem będzie odrestaurowany pałac, w którym powstaną m.in. sale warsztatowe, edukacyjne i konferencyjne, pracownie naukowe oraz rozbudowana mediateka. Znajdzie się w niej m.in. sala audiowizualna, czytelnia, wypożyczalnia, płytoteka, a także strefy aktywności – w tym przestrzeń gamingowa i pracownia robotyki. Istotnym punktem będzie również „Szklana Grota” – kawiarnia artystyczna ze sceną muzyczną, zaplanowana jako miejsce spotkań i wydarzeń kulturalnych.
Muzeum i schron
Nowy budynek muzealny zapewni zaplecze specjalistyczne. Powstaną tam pracownie fotograficzne, digitalizacji, skanowania i postprodukcji, a także pracownie konserwatorskie. Uzupełnieniem będą sale ekspozycyjne, przestrzenie wielofunkcyjne i konferencyjne, magazyny zbiorów oraz biblioteka podręczna. Magazyny, zlokalizowane na poziomie podziemnym, zostaną przystosowane do pełnienia funkcji schronu na wypadek sytuacji kryzysowych, w tym działań zbrojnych. Będzie to schron dla dzieł sztuki, będzie to podziemny magazyn zbiorów muzealnych z możliwością wykorzystania jako schron dla dóbr kultury.
Projekt ma charakter znacznie szerszy niż klasyczna inwestycja muzealna. Zakłada nie tylko stworzenie infrastruktury, ale również rozwój kompetencji kadr oraz rozszerzenie oferty edukacyjno-kulturalnej. W części nieinwestycyjnej przewidziano m.in. szkolenia dla pracowników Muzeum Rzemiosła w Krośnie i Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej, działania edukacyjne podnoszące świadomość ekologiczną oraz współpracę międzynarodową. Planowana jest także digitalizacja zbiorów i ich udostępnienie online.
To co szczególnie nas interesuje: przestrzeń dla organizacji pozarządowych
Ważnym elementem całej inwestycji są także plany stworzenia przestrzeni dedykowanej organizacjom pozarządowym i lokalnym inicjatywom społecznym. W ramach projektu przewidziano utworzenie Centrum Aktywności Społecznej, które ma pełnić funkcję zaplecza dla NGO, grup nieformalnych oraz mieszkańców chcących angażować się w działania społeczne. Znajdą się tam pomieszczenia biurowe, sale spotkań i przestrzenie warsztatowe, które będzie można wykorzystywać do organizacji wydarzeń, szkoleń, konsultacji czy projektów społecznych. Założeniem jest stworzenie miejsca otwartego i dostępnego, które ułatwi rozwój inicjatyw oddolnych, integrację mieszkańców oraz współpracę między różnymi środowiskami – od seniorów, przez młodzież, po lokalnych liderów i aktywistów. Tego typu przestrzeń ma wzmocnić społeczną funkcję całego kompleksu i sprawić, że nie będzie to wyłącznie instytucja kultury, ale także realne centrum aktywności obywatelskiej.
„Dla wszystkich”
Projekt skierowany jest do szerokiego grona odbiorców: dzieci i młodzieży, seniorów, rodzin, studentów, lokalnych artystów, organizacji pozarządowych oraz środowisk związanych z kulturą i turystyką. Przestrzenie edukacyjne umożliwią rozwój nowoczesnej oferty zajęć, natomiast zaplecze kulturalne i rekreacyjne stworzy warunki do organizacji wydarzeń społecznych i artystycznych. Infrastruktura badawcza i konserwatorska pozwoli również na realizację projektów naukowych i praktyk studenckich.
Nawet dla turystów
Inwestycja będzie miała także znaczenie turystyczne. Nowa oferta kulturalno-edukacyjna ma przyciągnąć odwiedzających spoza regionu, w tym turystów przebywających w pobliskich uzdrowiskach, takich jak Iwonicz-Zdrój i Rymanów-Zdrój, a także gości jednodniowych odwiedzających Krosno.
Wątpliwości odnośnie kosztów utrzymania
Wśród głosów krytycznych pojawia się obawa, że projekt jest zbyt rozbudowany („do wszystkiego i do niczego”), że próbuje połączyć zbyt wiele funkcji naraz, przez co istnieje ryzyko, że ostatecznie żadna z nich nie będzie działać w pełni. Wątpliwości dotyczą też przyszłości – choć inwestycja powstaje głównie dzięki środkom zewnętrznym, pojawia się pytanie, czy miasto będzie stać na jej utrzymanie w kolejnych latach. Niektórzy zastanawiają się również, czy miejsce to rzeczywiście stanie się żywym centrum spotkań mieszkańców, czy raczej pozostanie instytucją tworzoną „odgórnie”. Dodatkowo część opinii wskazuje na obawy związane z nowoczesną rozbudową i jej dopasowaniem do historycznego charakteru pałacu. Zastanawiają się, czy to co widzimy na wizualizacjach będzie pasować w rzeczywistości.
Rewitalizacja parku i ratowanie zabytku
Zwolennicy inwestycji podkreślają, że to szansa na uratowanie zniszczonego zabytku i nadanie mu nowego życia. Obecnie zrujnowany pałac otoczony niezbyt estetycznym płotem po prostu szpeci park. Dzięki dużemu dofinansowaniu miasto może zrealizować projekt, na który inaczej nie byłoby go stać. W ich ocenie nowoczesne funkcje, szeroka oferta i otwartość na różne grupy mieszkańców sprawią, że obiekt będzie faktycznie wykorzystywany. Inwestycja ma też przyciągać turystów i wzmocnić ofertę kulturalną Krosna, a nowa infrastruktura ma odpowiadać na współczesne potrzeby mieszkańców.
Otwarcie w 2027
Realizacja projektu zaplanowana jest na lata 2025–2027, a zakończenie prac i oddanie obiektu do użytkowania przewidziano na IV kwartał 2027 roku.
Całkowity koszt inwestycji wynosi 66 409 815,37 zł, z czego około 78% stanowią roboty budowlane. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej – dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021–2027 wynosi 43 545 428,53 zł. Pozostałe środki zapewnia Gmina Miasto Krosno.
W ostatnich dniach zakończył się ważny etap inwestycji – otwarcie ofert w przetargu na realizację robót budowlanych i prac konserwatorskich. Do postępowania zgłosiły się trzy podmioty. Najniższą ofertę złożyła firma Adamietz (58,65 mln zł), następnie TEXOM (59,39 mln zł) oraz konsorcjum LATER i KROSPOL (69,23 mln zł). Wszystkie propozycje przekraczają zakładany budżet, a obecnie trwa ich szczegółowa analiza.
Uważasz, że potrzebne są wolne media?
Wesprzyj naszą misję!
Powiedz o KrosnoSferze znajomym. Udostępniaj nasze wpisy!
Tworzenie niezależnych mediów kosztuje. Możesz wesprzeć nas finansowo:
Santander Bank Polska: 05 1090 2590 0000 0001 3762 3216 z dopiskiem „KrosnoSfera”
Lub wesprzyj Fundację „Pasjonauci” poprzez serwis zrzutka.pl